17.- Elko, Ely eta Battle Mountain

17.1 TRADIZIO EUSKALDUNAK ELKON
Nevadako ipar-ekialdeko populazio gune handiena da Elko. Bertako euskal klubak hirurehun bazkide ditu eta herriko lansail eta jarduera gehienetan ordezkaturik dago, alkatetza eta udalbatzatik kasino eta moteletaraino. Elkon ere nabarmena egiten da euskal eragina, eta ez soilik uztailaren hasieran National Basque Festival famatua ospatzen denean. Elkoko biztanleen eguneroko bizimoduan oso ohikoak dira euskal izen eta ohiturak. Alkatearen familia bera euskaraz bizi eta mintzatzen da eta euskal tradizioei eusten die. Elkoko erdiguneko parkean dago Nevadako euskal pilota kantxa aktibo bakarra, bertako euskaldunek 1975ean eraikia.

17.2 ELKOKO EUSKAL ARRASTOA
Nevadako beste kasu batzuetan bezala, Elkoko euskal hotelak -egun jatetxeak- bisitatuenen artean daude. Zaharrena Star Hotela da; 1910ean sortu zuten Pete eta Mathilda Jaureguik, eta Leonis eta Lazcano familiek gobernatzen dute egun, ohiko "Basque family style" eskainiz. Elkon beste hiru euskal jatetxe daude: Biltoki, Nevada Dinner House eta Toki Ona. Idaho kaleko Anacabetarren Elko General Merchandise denda historikoak, bestalde, euskal postalak eta oroigarriak eskaintzen dizkie bezeroei. Northeastern Nevada Museum-ek, bestalde, atal bat du euskaldunei eta euskaldunek inguru horretan izan duten eraginari eskainia. Elkoko hezkuntza sistemak euskara eskolak eskaintzen dizkie ikasleei Intranet bidez, Anita Anacabe Franzoia elkotarra irakasle.

17.3 BASQUE NATIONAL FESTIVAL
Elkoko Euskal Etxeak kabalkada ikusgarria antolatzen du urtero herriko kaleetan zehar, bertako indar biziak partaide. Main City Park-en, Urrizaga euskal artista elkotarraren muralak Gernikako Arbolaren aurrean belaunikatutako pertsona batekin ematen die ongietorria piknikera hurbiltzen diren guztiei. Elkoko euskal jaiek, ohiko ekitaldiez gain, 2000az geroztik, arrakasta handia bereganatu duen entzierroa eta sokamuturra ere biltzen dute. Euskal Etxearen eraikinean, Arinak taldearen barruan diharduten hiru taldeen errepikak egiten dira. 1960an sortu zen Arinak. Elkoko helduenen Beti Egarri, berriz, 1998an.

17.4 ELY-KO ZAZPIAK BAT
Nevadako estatuaren erdian, meatzari herria izan da Ely. Minak apaldu eta itxi, eta herriko ekonomia jausi ondoren, Elyko populazioa behera etortzen hasi zen. 1960 eta 1970ko hamarkadetan estatu osoko euskal jaialdi jendetsuenetakoa antolatzen zuen bertako Zazpiak Bat klubak ere prozesu bera segitu zuen. Urte batzuetan elgarretaratze handitik eratu gabe egon ostean, 1996an kluba berrindartu, eta berriro antolatu zen urte batez Elyko Festibala. Gutxi dira gaur egun bertako euskaldunak. Hala ere urtean behin bederen biltzen dira, Eguberrietan, haurrentzako ekitaldi batean. Herriak zenbait euskal ostatu, kantina eta negozio ezagutu izan ditu, tartean Ely Hotela, Plaza Hotela eta Club Rio; eraikinok zutik diraute oraindik ere downtownen, hiriaren erdigunean.

17.5 BATTLE MOUNTAIN
Beste hainbat herri eta populazio gune daude Nevadan euskal ondare eta tradiziodunak. Horietatik batek, Battle Mountainek, lehenengo aldiz kluba eratu zuen 1997an, eta NABOko kide da 2000z geroztik. Hirurogei familia batu dira klubaren inguruan, Battle Mountain-eko euskal legatua indartu eta egun gaztetxoa den belaunaldi berriari ahalik eta hobekien pasatzeko. Gurasoetako asko -bigarren eta hirugarren generaziokoak- seme-alabekin batera ari dira ikasten euren kultur ondareaz. Sortu berria duten Oberenak dantza taldeak 37 dantzari dauzka, lau eta hamasei urte bitartekoak.