14.- Nevadarat joan nintzan

14.1 EUSKALDUNAK SILVER STATE-N
Geografikoki euskal presentzia handiena biltzen duten bi estatuen -Kalifornia eta Idaho- artean, Nevada, bi komunitate horien biltoki eta bidegurutze izan da. Kaliforniako euskaldunak gehienbat Pirineoen bi aldeetako nafar jatorrikoak izanik eta Idahokoak bizkaitarrak, Nevadan, euskalki eta euskal tradizio bilketa beste lekuetan baino azkarrago eman izan da. Nevadako, eta partikularzki Elkoko zenbait euskaldunek, harro aldarrikatzen dute euren bertako euskara dela benetako euskara batu garbia, eguneroko tratua medio Baxenabarreko, Nafarroako edo Bizkaiko euskalkiek elkar-eragin baitute, bateko eta besteko hitz eta moldeak modu naturalean nahasiz.

14.2 ALTUBE ANAIAK
Nevadako lehenengo euskal urratsak Kaliforniatik larre bila iritsi ziren artzain nomadekin loturik daude. Badakigu 1870eko hamarkadaren hasieran, gutxienez bi euskal abeltzainek garrantzi handiko arrantxoak sortu zituztela: Elko konderrian, Independence Valleyn hain zuzen, Kaliforniatik etorritako Altube anaiek abeltzaintzako ustiategiak sortu zituzten 1871n; era berean, Jean eta Grace Garat-ek, hauek ere Kaliforniatik iritsitakoak, lur-zatiak erosi zituzten Elkon 1874an eta gerora YP arrantxoa sortu zuten .

14.3 NEVADA EUSKAL ONDAREDUNA
1864an estatu bihurtutako Nevadan ere euskaldunak "betidanik" daudela esan daiteke. Nevadatar askorentzat euskaldunen presentzia eta tradizioak bertako historia eta errealitateari lotutako zati banaezinak dira. Castleman Gida -estatuko ezagunena- begiztatzean, erraz ohar daiteke "Nevadako Jendea" izenburupean orrialde bi eskaintzen zaizkiola euskaldunei, euren jatorriari, hizkuntzari eta Ipar Amerikako mendebaldean izan duten inplikazioari; euskal hotel eta jatetxeak -"horietako batzuk estatuko tradizio handienetakoak"- eta ohiturak ere aipatzen ditu Castelmanek eta Nevadako euskal jaialdiak fermuki gomendatzen.