<<   subjects  >>

08.- Florida eta Washington DC

08.1 BISCAYNE FLORIDA
Floridarainoko jauzia eginez, Karibe aldeko estatu honetan ere atxeman dezakegu euskal oihartzuneko toponimo zahar eta berririk, hala nola Key Biscayne, Biscayne Bay, Biscayne National Park, Biscayne Jai-Alai edo Villa Vizcaya bera. Gogora dezagun XIX. mendera arte ohikoa zela edozein euskalduni "Biscayne" (bizkaitar) deitzea, nahiz eta bizkaitarra ez izan. Aro modernoan, txistera edo zesta-punta pilota jokoa medio, harreman eta korronte berezia sortu da Floridaren eta Euskal Herriko pilota munduaren artean. Florida eta ingelesez jai-alai deitzen duten zesta-punta sarritan batera ageri izan diren izenak dira.

 

08.2 FLORIDA JAI ALAI
St Louiseko 1904ko Nazioarteko Erakusketa izan zen zesta-puntaren Estatu Batuetako publikoaren aurreko lehen ekitaldi ofiziala. Hala ere, gero, partikularzki Floridan zabaldu da pilotaren modalitate hori (Connecticut-eko Hartford, Bridgeport eta Milfordekin eta Rhode Island-eko Newport-ekin batera). Zesta-punta gorenean zegoenean, frontoiak ireki ziren Floridako Miami, Dania, West Palm Beach, Orlando, Daytona, Fort Pierce, Ocala, Tampa, Quincy eta Melbournen. Miamikoa da munduko kantxarik handiena.

 

08.3 FLORIDAKO EUSKAL ETXEAK
1980ko hamarkadan Miamik eta Tampak bildu zituzten Floridako hiru euskal klub egoitzadunak. Miamiko biek -Toki Ona Euskal Kultur Zentroak eta Txoko Alai elkarteak- bat egin zuten 1997an, egungo Euskal Etxea sortuz. Tampako Euskal Txokoko bazkidegoak, bertako kantxan ari ziren pilotariek eta heien inguruko pilotari erretiratuek osatua, mementu latzak bizi izan zituen pilotaren inguruko gorabeherekin, eta berriki Tampako frontoia ixtearekin, baina aurrerabideari eutsi dio Florida Karibealdeko euskaldunen biltoki legez.

08.4 FLORIDA ETA KUBA
Floridako euskaldun batzuk (egun amerikar herritarrak direnak) Kuban bizi izan ziren lehenengo, eta Fidel Castro iritsi zenean egin zuten Floridarako jauzia. Halaxe egin zuen La Habanako "Centro Vasco" jatetxe ospetsuaren jabe zen Juan Saizarbitoria mutrikuarraren familiak. Beste euskaldun multzo batek bezalaxe, Saizarbitoria Miamira aldatu zen eta bertako Little Habana auzoan arrazabaldu zuen 1960ko hamarkadan Miamin ere ospea lortuko zuen Centro Vasco. Miamiko kubatarren gunean kokatua, jatetxeak euskal dekorazio ukituak gorde zituen, XX. mende amaieran sute batek kixkali zuen arte.
08.5 PILOTAREN GAINBEHERA
Miamik beste euskal jatetxe batzuk ere ezagutu ditu, tartean Tomas Arrizabalagaren "Bizkaia". Azken bi hamarkadetan, IJAPAk -International Jai-Alai Players Association- Estatu Batuetako kantxetan deitutako greba luzatu egin zenez (1988-91) pilotari ugari itzuli zen Euskal Herrira eta, oro har, txisteraren apaltze handiarekin, nabarmen egin du behera Florida eta EEBBetako pilotaguneen euskaldunen kopuruak.
08.6 WASHINGTON DC-KO "EUSKALERRIA"
Washington hiriburu federaleko euskal komunitatea ez da sekula arras handia izan. Nahikoa, hala ere, 1981ean "Euskalerria" izena hartu zuen euskal kluba sortzeko. Elkartea sortu aurretik, familia batzuk Olentzero, San Inazio edo Aberri Eguna ospatzeko elgarretaratzen ziren. Frankoren diktadura garaian, Pedro Beitia izana zen atzerriratutako Eusko Jaurlaritzaren ordezkari eta euskal erreferentzia hiriburuan. Kluba sortu zenean, kultur jarduerak prestatu ziren, filmak eman ("Tasio", "Segoviako Ihesa"...), "Euskara Eguna" bezalako ekitaldiak ospatzen hasi ziren eta urtean lau zenbaki ateratzen zituen buletin bat ere argitaratzeari ekin zitzaion .

08.7 HIRI HANDIETAKO ARAZOAK
Azkar eta astirik gabe bizitzea ezaugarri duen Washingtonen, biltzeko eta joan-etortzeko dauden arazoek, klubeko bazkide kopurua txikia izanik -sekula ez ziren berrogeitamarretik gora izan--, funtzionamendu arazoekin batera, klubarekiko engaiamendu maila apaltzea ekarri zuten. Honela, 1988an Ardanza lehendakariaren bisitaldia ospatzeko antolatu ziren harrera eta ongietorri ekitaldien ondoren, klubeko zuzendariek jarduerak bertan behera uztea erabaki zuten.

 
   <<  subjects  >>