 |
 |
 |
 |
 |
<< subjects
>> |
 |
 |
00.-
Sarrera gisa: Amerikar eta Euskaldun
00.1
ERROAK UKATU GABE
Emigrazioak eraikitako nazio edo erresuma dira Estatu Batuak, jatorri,
arraza eta kultura desberdin eta anitzetako emigranteek eta heien
ondokoek osatua. Nazio gaztea izanik, oraina eta geroa dauzkate
estatubatuar hiritarrek lokarri. Estatubatuarra errotik estatubatuarra
kontsideratu izanagatik, hiritar askok, aldi berean, ez diote uko
egin eta integratu egin dute euren estatubatuartasunean jatorriko
tradizio eta sentimentu kultural edo etniko familiarra.
|
 |
 |
|
00.2
KATEA EZ DA ETEN
Emigranteak beraien kultur ezaugarriekin heldu ziren EEBBetara.
Kasu askotan, kultur elementu horiek Ameriketan jaiotako euren seme-alabei
pasatu zizkieten, eta hauek euren amerikar izateko eran integratu
dituzte. Beste askotan, hasieratik edo denboraren eraginez, belaunaldi
edo norbanako berriek ez dute gorde euren arbasoak estatubaturatu/estatubatuartu
aurreko kultura eta tradizioekiko loturarik, eta iraganarekin hautsiz
ekin diote euren amerikar bizitzari.
|
 |
|
00.3
ERROAK BERTAKOTU
Jakina da gizarte estatubatuarrak azkarki sentitzen eta sustatzen
duela sentimendu eta harrotasun nazionala. Kultur tradizioetan ez
dauka alabaina ondare propio eta bateraturik. Emigrazioaren emaitza
izanik, ikasi behar izan du bere hiritarren iragan anitzak erresuma
berriko errealitatera ekartzen eta uztargarri egin du amerikar sentimentu
abertzale azkarra, hiritar bakoitzaren kultura edo talde etnikoekiko
partaidetza sentimenduarekin. Honela sortu dira gidoidun amerikarrak:
italo-amerikarrak, irlandar amerikarrak, germaniar-amerikarrak eta,
dagokigun kasuan, euskal-amerikarrak. Hainbat hiritarrek, zinez
estatubatuarrak sentituz, eutsi egin diete euren kultur erroei edota
familia bidez EEBBetan segida izan duten euren jatorrizko balore
eta molde xaharrei, horietatik abiatuz heldu baitziren euren egungo
errealitatera, estatubatuar izatera.
|
 |
00.4
SENTIMENDU UZTARTUAK
"Beste" sentimendua, ordea, sentimendu edo atxikimendu etnikoa,
hautazkoa da. Familia askotan galdua da erroekiko jakitatea eta lotura.
Kate bat izanik, beti norbanakoen esku gelditzen da berau hurrengo
belaunaldiari pasatzea edo haiek mundu "globalizatu modernoko"
gizon-emakume soil bilakaraztea. Gizarte mailan, etorkin berrien bulkada
heldu ezean, normala da balio etnikoak ahultzea eta belaunaldi berriak
gero eta "amerikar" soilago gelditzea. |
 |
|
00.5
EMENDATZEA ABERASTASUN
Euskal emigranteak medio, euskalduntasuna EEBBetako aberastasun
etniko eta kulturaleko osagai da. Kopuruz, euskal amerikarrek ez
dira emigrazio talde handiak bezain indartsu eta oihartzunekoak,
baina euren tamainan prozesu bera segitu dute. Gaur egun esan dezakegu
sentimendu eta osagai euskalamerikarra bizirik eta eboluzioan ari
den fenomeno hazkorra dela EEBBetan. Gehienbat mendebaldean errotua,
egitate euskal amerikarrak berrogeita hamar mila lagunetik gora
inplikatzen ditu erresuma osoan, euskal sentimendu amankomun eta
aldi berean anitza lokarri. Azken hiru hamarkadetan, emigrazioa
etetearekin, euskal amerikarrek, daukaten errealitatetik abiatuz
ari zaizkio begiratzen geroari. Euskalduntasunak ezaugarri propioak
biltzen ditu EEBBetan, eta testuinguru jakin horretatik ari dira
bizitzen, garatzen eta baieztatzen euren izate eta atxikimendu euskalduna.
|
 |
|
|
 |
 |
 |
|
|